Ada sesuatu yang menarik sedang berlaku di media sosial. Foto-foto moden kini diubah menggunakan kecerdasan buatan (AI) sehingga kelihatan seperti dirakam pada era 1980-an, lengkap dengan tekstur filem, pencahayaan retro, rambut besar dan paling mencuri perhatian, fesyen yang begitu sinonim dengan dekad tersebut.
Trend itu kini semakin mendapat perhatian di Instagram dan platform media sosial lain, dengan pengguna menghasilkan versi diri mereka dalam pelbagai gaya 1980-an, daripada potret keluarga dan studio hinggalah gaya yang diinspirasikan oleh filem serta budaya popular era tersebut.
Tetapi jika diperhatikan, ada sebab mengapa kita boleh melihat sekeping gambar yang tidak pernah kita kenali dan terus berkata: “Ini memang nampak macam tahun 80-an.” Jawapannya banyak terletak pada fesyen.
1980-an: Era yang tidak takut untuk menonjol
Jika ada satu ciri paling mudah menggambarkan fesyen 1980-an, ia mungkin ialah keberanian untuk kelihatan besar. Fashion History Timeline daripada Fashion Institute of Technology (FIT) menggambarkan dekad itu sebagai zaman ketika konsep “bigger meant better” sangat menonjol, daripada bahu berpad dan sut berkuasa kepada warna serta corak yang lebih berani (Reddy, 2020).
Berbanding pendekatan minimalis yang lebih berhati-hati, fesyen 80-an banyak bermain dengan siluet, volume dan keterlihatan. Baju tidak semestinya perlu mengikut bentuk badan secara sederhana. Bahu boleh dilebarkan, jaket boleh dibuat oversized, pinggang boleh ditekankan dan aksesori pula boleh diperbesar sehingga menjadi sebahagian penting daripada keseluruhan penampilan.
The Metropolitan Museum of Art turut mencatatkan bagaimana bahu lebar menjadi elemen penting dalam siluet awal 1980-an. Dalam sesetengah rekaan, bahu sengaja dilebarkan secara ekstrem sehingga menjadi ciri dominan pakaian (The Metropolitan Museum of Art, n.d.).
1. Shoulder pad: Simbol paling kuat fesyen 80-an
Kalau perlu memilih satu elemen untuk membuatkan seseorang terus kelihatan seperti datang dari tahun 1980-an, shoulder pad mungkin berada di tempat teratas. Pelapik bahu bukan sekadar menjadikan pakaian kelihatan lebih besar. Ia mengubah keseluruhan bentuk tubuh dengan menghasilkan bahu yang lebih lebar dan pinggang yang kelihatan lebih kecil.
Pada awal dekad itu, pendekatan tersebut banyak digunakan dalam power dressing, khususnya ketika semakin ramai wanita memasuki dunia pekerjaan profesional dan kedudukan yang sebelum itu banyak didominasi lelaki. Fesyen menjadi salah satu cara untuk membina imej autoriti dan keyakinan (Reddy, 2020). Dalam erti kata lain, jaket berbahu lebar itu bukan sekadar pakaian.
Ia membawa mesej:
Aku mahu dilihat. Aku yakin. Aku berada di sini untuk memimpin.
Menariknya, trend tersebut bukan terhad kepada sut pejabat. Shoulder pad turut muncul pada gaun dan pelbagai jenis pakaian wanita sepanjang dekad tersebut (Fashion History Timeline, 2020).
2. Power dressing: Apabila pakaian menjadi kenyataan
Fenomena power dressing merupakan antara perkembangan paling penting dalam fesyen 1980-an. Sut berpotongan tegas, bahu lebar, aksesori besar dan kasut yang menonjol membentuk penampilan yang sengaja kelihatan berkuasa. Fashion History Timeline mencatatkan bahawa gaya ini berkait rapat dengan perubahan kedudukan wanita dalam tenaga kerja profesional dan usaha untuk kelihatan serius dalam persekitaran yang didominasi lelaki (Reddy, 2020).
Itulah sebabnya fesyen 80-an tidak boleh dilihat semata-mata sebagai pakaian yang “meriah”. Di sebalik siluet dramatiknya terdapat perubahan sosial yang lebih besar. Pakaian menjadi sebahagian daripada cara seseorang membina identiti dan status.
3. Rambut menyerlah dan aksesori yang tidak mahu tenggelam
Fesyen 80-an juga tidak berhenti pada pakaian. Rambut yang lebih bervolum, aksesori besar, anting-anting yang menonjol, tali pinggang dan kasut yang mempunyai reka bentuk kuat semuanya membantu membina penampilan yang lebih dramatik. Dalam power dressing, rambut besar dan aksesori berani berjalan seiring dengan bahu berpad dan warna terang (Reddy, 2020).
Sebab itu apabila AI menghasilkan imej “gaya 80-an”, menukar pakaian sahaja kadangkala tidak mencukupi. Rambut, aksesori, latar, pencahayaan dan tekstur gambar turut diperlukan untuk menghasilkan gambaran yang terasa benar-benar retro. Trend AI semasa juga banyak menggunakan unsur seperti film grain, pencahayaan lembut dan gaya potret lama untuk menguatkan kesan tersebut.
4. Lelaki juga ada versi “power” mereka
Fesyen 80-an bukan cerita wanita sahaja. Lelaki turut melalui era power dressing, dengan sut berbahu lebar, double-breasted suit, lapel besar dan tali leher yang lebih lebar. Pada masa yang sama, gaya preppy, pakaian sukan dan sportswear turut menjadi sebahagian daripada fesyen popular dekad itu (Reddy, 2020). Sut lelaki juga semakin menggunakan siluet yang lebih besar.
Malah, The Metropolitan Museum of Art mencatatkan bagaimana sut berbahu lebar pada era tersebut membawa maksud berkaitan status sosial dan kuasa korporat, satu estetika yang kemudiannya turut mempengaruhi fesyen dekad-dekad selepasnya (The Metropolitan Museum of Art, n.d.). Jadi apabila kita membayangkan lelaki 80-an, gambaran itu tidak semestinya seorang lelaki bersut. Ia boleh juga berupa kemeja bercorak, seluar berpinggang tinggi, sweater, polo shirt, tracksuit atau pakaian sukan yang mula menjadi sebahagian daripada gaya harian.
5. 80-an tidak terbatas hanya dengan fesyen di bahu
Ini perkara penting yang kadang-kadang hilang apabila kita bercakap mengenai “fesyen 80-an”. Tidak wujud satu gaya 80-an yang tunggal. Pada dekad yang sama, wujud power dressing, preppy, sportswear, gaya subkultur dan pendekatan avant-garde yang sangat berbeza antara satu sama lain.
Pereka Jepun seperti Rei Kawakubo dan Yohji Yamamoto, misalnya, menawarkan pendekatan yang jauh lebih eksperimental dengan bentuk tidak konvensional, proporsi yang berlebihan dan teknik deconstruction (Reddy, 2020). Fashion History Timeline turut mencatatkan bahawa fesyen 1983 memperlihatkan pelbagai gaya yang wujud serentak, daripada preppy dan power dressing kepada rekaan avant-garde Jepun serta gaya subkultur (Orta, 2022).
Jadi 1980-an sebenarnya bukan sekadar neon, shoulder pad dan rambut besar. Ia merupakan dekad yang sangat pelbagai dari segi cara manusia menggunakan pakaian untuk menunjukkan identiti.
6. Kenapa fesyen 80-an begitu mudah dikenali?
Mungkin di sinilah rahsia sebenar trend foto AI tersebut. Fesyen 80-an mempunyai bahasa visual yang sangat kuat.
- Bahu lebar.
- Pinggang tinggi.
- Rambut bervolum.
- Warna terang.
- Aksesori besar.
- Corak yang berani.
- Siluet yang dramatik.
Semua elemen itu menghasilkan bentuk yang mudah dikenali walaupun gambar asal sudah diubah menjadi kabur, berbutir atau kelihatan seperti rakaman lama. Sebab itu AI tidak perlu menjelaskan kepada kita bahawa gambar tersebut “berasal dari 1980-an”. Beberapa petunjuk visual sudah cukup untuk otak kita mengenalinya.
7. Gaya itu sebenarnya sudah lama kembali
Apa yang menarik, kebangkitan fesyen 80-an bukan bermula dengan trend AI 2026. FIT sendiri mencatatkan bahawa pengaruh 1980-an kembali muncul dalam fesyen moden, termasuk jaket oversized dan bahu besar (Orta, 2022).
The Metropolitan Museum of Art juga menunjukkan bagaimana estetika bahu lebar 1980-an terus menjadi rujukan pereka pada dekad-dekad berikutnya. Salah satu contoh ialah koleksi Marc Jacobs 2018–2019 yang mengambil inspirasi daripada pereka 1980-an seperti Claude Montana, Emanuel Ungaro dan Thierry Mugler (The Metropolitan Museum of Art, n.d.).
Ini menunjukkan sesuatu yang menarik tentang fesyen. Trend mungkin hilang, tetapi bentuk yang ikonik jarang benar-benar mati. Ia cuma muncul semula dalam bentuk baharu dan kali ini, ia muncul bukan sekadar di atas pentas fesyen, tetapi melalui gambar yang dijana AI.
Bukan sekadar nostalgia
Mungkin itu sebabnya trend foto 80-an begitu mudah mendapat perhatian. Seseorang tidak perlu pernah hidup pada tahun 1980-an untuk menikmati estetikanya. Cukup dengan melihat hasil visualnya. AI pula menjadikan proses itu sangat mudah. Foto biasa boleh diubah menjadi potret retro hanya dengan beberapa arahan, menyebabkan sesiapa sahaja boleh mencuba gaya yang sebelum ini memerlukan pakaian, lokasi, kamera dan proses fotografi tertentu dan apabila hasilnya kelihatan menarik, orang lain akan mencuba pula.
Bukan semuanya kerana nostalgia. Kadang-kadang memang kerana gambarnya cantik. Kadang-kadang kerana mahu melihat bagaimana rupa diri sendiri jika dilahirkan dalam dekad yang berbeza dan mungkin juga kerana tidak mahu ketinggalan apabila semua orang mula berkongsi versi 80-an mereka.
Apa pun sebabnya, trend tersebut secara tidak langsung mengingatkan kita bahawa fesyen 1980-an mempunyai sesuatu yang sangat kuat: ia mudah dikenali, mudah ditiru dan masih cukup menarik untuk membuat generasi hari ini mahu mencubanya semula. Empat dekad selepas era itu berakhir, 1980-an masih tahu bagaimana untuk menarik perhatian. Kali ini, bukan melalui televisyen atau majalah fesyen tetapi melalui AI dan satu foto di telefon.
Rujukan
Fashion History Timeline. (2020, May 29). 1980–1989. Fashion Institute of Technology. Fashion History Timeline – 1980–1989
Orta, E. (2022, August 10). 1983. Fashion History Timeline, Fashion Institute of Technology. Fashion History Timeline – 1983
The Metropolitan Museum of Art. (n.d.). Evening ensemble, Yves Saint Laurent, spring/summer 1980. The Metropolitan Museum of Art – Evening Ensemble
The Metropolitan Museum of Art. (n.d.). Ensemble, Marc Jacobs, fall/winter 2018–19. The Metropolitan Museum of Art – Marc Jacobs Ensemble
The Metropolitan Museum of Art. (n.d.). Dress, Azzedine Alaïa, fall/winter 1988–89. The Metropolitan Museum of Art – Azzedine Alaïa Dress
