KUALA LUMPUR – AirAsia tampil menjelaskan kedudukannya susulan laporan mengenai kemungkinan syarikat penerbangan lain meningkatkan kapasiti domestik, ketika keadaan kewangan syarikat tambang rendah itu menjadi perhatian.
Pengasas bersama dan penasihat AirAsia, Tony Fernandes, pada 18 September berkata tiada perbincangan dengan kerajaan mengenai bantuan bailout, sambil menyatakan permintaan terhadap penerbangan masih tinggi.
Menurut Fernandes, AirAsia kini mempunyai kecairan melebihi RM1 bilion dan beliau melihat keadaan semasa sebagai jauh lebih ringan berbanding krisis COVID-19.
Kerugian RM830.5 juta pada suku kedua
Dalam keputusan kewangan bagi suku kedua berakhir 30 Jun 2026, AirAsia Group melaporkan hasil sebanyak RM5.1 bilion, hampir tidak berubah berbanding tempoh sama tahun sebelumnya.
Namun, kumpulan itu mencatat kerugian bersih RM830.5 juta. Menurut AirAsia, kerugian tersebut turut dipengaruhi kerugian pertukaran asing sebanyak RM331 juta. Tanpa kesan kerugian forex itu, kerugian bersih yang dilaporkan ialah RM499.6 juta.
Tekanan utama turut datang daripada kos bahan api. AirAsia berkata perbelanjaan bahan api meningkat 58% tahun ke tahun pada suku tersebut, ketika purata harga bahan api jet mencecah sekitar AS$183 setong.
Mengapa kerajaan turut memantau keadaan?
Menurut laporan Reuters pada 16 September, kerajaan Malaysia telah berbincang dengan Malaysia Airlines dan Batik Air mengenai kemungkinan kedua-dua syarikat meningkatkan kapasiti bagi mengambil sebahagian daripada pasaran domestik AirAsia sekiranya diperlukan.
Reuters melaporkan AirAsia membawa kira-kira 60% daripada pasaran penerbangan domestik Malaysia, menjadikan kedudukannya penting kepada rangkaian penerbangan dalam negara.
Namun, laporan tersebut menggambarkan perbincangan berkenaan sebagai sebahagian daripada perancangan kontingensi, bukannya pengumuman bahawa kerajaan akan mengambil alih operasi AirAsia atau memberikan bailout.
Malaysia Airlines dan Batik Air pula dilaporkan lebih berminat mengembangkan operasi masing-masing secara organik berbanding mengambil alih keseluruhan operasi AirAsia.
Tony Fernandes: AirAsia tidak berbincang mengenai bailout
Pada 18 September, Fernandes tampil menafikan bahawa AirAsia sedang berbincang mengenai bailout.
Beliau berkata AirAsia mempunyai lebih daripada RM1 bilion dalam kecairan dan menegaskan tiada perbincangan bailout dengan kerajaan.
Fernandes juga berkata permintaan perjalanan masih kukuh dan keadaan semasa jauh berbeza daripada krisis penerbangan ketika pandemik COVID-19.
Dengan itu, terdapat perbezaan penting antara tekanan kewangan yang sedang berlaku dan dakwaan bahawa syarikat memerlukan penyelamatan kerajaan.
Fakta pertama disokong oleh keputusan kewangan AirAsia sendiri. Fakta kedua pula telah dinafikan oleh pihak pengurusan.
AirAsia sedang mencari pembiayaan baharu
Walaupun menolak keperluan bailout, AirAsia memang sedang mendapatkan pembiayaan baharu. Dalam keputusan kewangannya, kumpulan itu menyatakan ia sedang berbincang dengan institusi kewangan tempatan dan antarabangsa bagi mendapatkan sehingga AS$1 bilion pembiayaan serta RM700 juta kemudahan tempatan. Fokusnya termasuk penstrukturan dan pembiayaan semula hutang serta pengukuhan struktur modal.
Reuters pula melaporkan jumlah liabiliti AirAsia berada pada sekitar RM18.4 bilion setakat 30 Jun 2026.
Angka liabiliti tersebut perlu dibezakan daripada jumlah tunai atau kecairan yang dimiliki syarikat kerana kedua-duanya mengukur perkara yang berbeza.
Dalam konteks korporat, mendapatkan pembiayaan baharu juga tidak semestinya bermaksud sebuah syarikat sudah kehabisan tunai. AirAsia menyatakan sebahagian daripada usaha tersebut bertujuan mengurus struktur hutang dan pembiayaan semula.
Kapasiti dikurangkan, 25 pesawat lama dipulangkan
AirAsia turut mengambil beberapa langkah untuk mengurangkan tekanan kos. Menurut syarikat, kapasiti akan dikurangkan sekitar 20% hingga 25% pada suku ketiga 2026, yang secara tradisinya merupakan tempoh permintaan perjalanan lebih rendah di rantau ini. Syarikat menjangka kapasiti dipulihkan secara strategik pada suku keempat apabila permintaan perjalanan akhir tahun meningkat.
Kumpulan itu juga sedang mengoptimumkan armadanya dan merancang memulangkan 25 pesawat lama pada 2026 bagi mengurangkan beban pajakan tetap serta meningkatkan kecekapan penggunaan bahan api.
Langkah tersebut diterangkan oleh AirAsia sebagai sebahagian daripada strategi pengurusan kapasiti dan kos, bukannya pengumuman mengenai pemberhentian operasi.
Semua operasi AirAsia terjejas sama rata?
Tidak. Dalam laporan kewangan suku kedua, AirAsia menyatakan tekanan kewangan tertumpu terutama kepada operasi jarak pendek di Thailand, Filipina dan Indonesia, selain operasi jarak jauh di Malaysia.
Sebaliknya, operasi jarak pendek di Malaysia dan Kemboja kekal menguntungkan pada suku tersebut. Ini menunjukkan prestasi kewangan kumpulan tidak semestinya menggambarkan keadaan setiap pasaran yang dikendalikannya secara sama rata.
AirAsia juga berkata kira-kira 70% peningkatan beban kos bahan api pada suku kedua berjaya diserap semula melalui pelarasan tambang dan pengurangan kos operasi bukan bahan api.
Apa maknanya kepada penumpang?
Setakat 18 September, tiada pengumuman bahawa AirAsia akan menghentikan operasi domestiknya atau kerajaan akan mengambil alih laluan penerbangannya.
Sebaliknya, apa yang berlaku ialah syarikat sedang melakukan penyusunan semula kapasiti, mengurus hutang dan mencari pembiayaan baharu ketika kerajaan pada masa sama meneliti kemungkinan langkah kontingensi sekiranya keadaan menjadi lebih serius.
Bagi penumpang, perkara yang lebih relevan untuk diperhatikan ialah sebarang perubahan terhadap laluan, kekerapan penerbangan dan tambang sekiranya kapasiti terus disesuaikan dengan keadaan pasaran.
Tekanan kewangan ada, tetapi “bailout” belum berlaku
Gambaran semasa AirAsia perlu dilihat secara keseluruhan. Syarikat memang merekodkan kerugian bersih RM830.5 juta pada suku kedua, menghadapi kenaikan kos bahan api dan mempunyai liabiliti sekitar RM18.4 bilion. Pada masa yang sama, AirAsia menyatakan ia mempunyai lebih RM1 bilion kecairan, masih melihat permintaan perjalanan yang kukuh dan sedang mendapatkan pembiayaan baharu untuk mengurus struktur modalnya.
Kerajaan pula dilaporkan sedang meneliti pelan kontingensi bersama syarikat penerbangan lain kerana kepentingan AirAsia dalam pasaran domestik. Namun, tiada pengumuman bahawa kerajaan akan menyelamatkan AirAsia.
Justeru, perkembangan setakat 18 September lebih tepat digambarkan sebagai tekanan kewangan yang sedang diuruskan, bukannya bukti bahawa AirAsia bakal runtuh atau menghentikan operasi.
Perhatian kini tertumpu kepada kemampuan AirAsia melaksanakan pembiayaan semula, mengawal kos bahan api, menyesuaikan kapasiti dan mengekalkan permintaan perjalanan dalam tempoh berikutnya.
